Heeft mijn paard hoefbescherming nodig – en zo ja, welke?

Blootsvoets, beslag, plakbeslag, hoefschoen of iets heel anders?

Blootsvoets is de meest natuurlijke variant voor paarden, ze worden immers zo geboren. Maar: in de loop van het paardenleven veranderen de huisvestingsomstandigheden, de training en ook het lichaam van het paard, en daardoor kan het zijn dat blootsvoets lopen niet meer probleemloos mogelijk is.

Heeft mijn paard hoefbescherming nodig?

Of jouw paard hoefbescherming nodig heeft, hangt volledig af van je paard en jouw eisen. Algemeen kun je stellen: als je paard met hoefbescherming beter loopt dan zonder, dan zou je hem hoefbescherming moeten gunnen. Dat kan tijdelijk zijn (bijvoorbeeld alleen tijdens het rijden) of permanent (bijv. omdat je paard ook in de open stal gevoelig loopt).

Ook is het verstandig om over hoefbescherming na te denken wanneer voorzienbaar is dat de hoeven in de toekomst extra belast worden, bijv. bij een trektocht of een verhuizing naar een activiteitenstal met slijtage-intensieve bodems. Want: voorkomen is beter dan genezen.

Typische situaties waarin hoefbescherming nodig kan zijn:

• verhoogd trainingsvolume (bijv. wedstrijdseizoen, africhting, veel lange buitenritten/trektochten enz.)
• stalwissel (met name van box naar open stal – onze tip: bekijk de bodems in de nieuwe stal goed, harde bodems vereisen vaak hoefbescherming)
• aandoeningen die de hoef betreffen (bijv. hoefbevangenheid, hoefkatrolontsteking, nageltrap, enz.)
• algemeen altijd wanneer de aangroei geringer is dan de slijtage (bijv. door verharde bodems in de open stal, scherpkantig zand op de rijbaan, slechte mineralisatie enz.)

Welke hoefbescherming is de juiste?

Inmiddels is er een zeer groot aanbod aan verschillende varianten van hoefbescherming. Wij presenteren hier de meest gangbare versies in een overzicht:

Beslag

Een beslag is een hoefbescherming die met nagels aan de paardenhoef wordt bevestigd. Hier zijn er twee hoofdvarianten:

• metaalbeslag (ijzer, aluminium)
• kunststofbeslag (meestal met metalen kern)

Beslag is waarschijnlijk de bekendste vorm van hoefbescherming, want het bestaat al heel lang. Het voordeel zit vooral in de prijs, want zowel het materiaal als de arbeidstijd zijn beperkt. Een beslag vormt echter ook een ingreep voor het gehele paardenlichaam: de nagels verzwakken de hoefwand mechanisch en vormen een toegangspoort voor schimmels en bacteriën. Metaal is bovendien zeer stijf (en vaak zwaar), waardoor de hoef zich niet op natuurlijke wijze kan vervormen en het materiaal nadelig is voor de gewrichten. Bij een open beslag ontbreekt bovendien de straalondersteuning, waardoor beslagen hoeven vaker de neiging hebben tot dwanghoeven en rotstraal. Deze nadelen kunnen deels gecompenseerd worden wanneer met inlegzolen e.d. wordt gewerkt.

Plakbeslag

Een plakbeslag wordt soms ook “Klebebeschlag” genoemd; hierbij wordt de hoefbescherming met lijm op de hoefwand geplakt. Ook hier zijn er verschillende systemen:

• individueel plakbeslag, waarbij eerst de grondplaat aan de hoef wordt aangepast en vervolgens lipvingers met een heteluchtföhn aan de plaat worden gelast; de lipjes worden dan met secondelijm aan de hoefwand geplakt
• voorgevormde schalen die met tweecomponentenlijm aan de hoefwand worden geplakt

Het plakbeslag van Goodsmith valt in de eerste categorie en biedt daarmee het voordeel dat het individueel aan de betreffende hoef kan worden aangepast. Plakbeslag is er natuurlijk van verschillende fabrikanten, maar veel bieden alleen grondplaten of alleen lipjes aan. Bovendien zijn er de meest uiteenlopende uitvoeringen voor verschillende eisen: harder, zachter, dikker, dunner, verschillende materialen en vormen. De markt is inmiddels bijna onoverzichtelijk geworden en voor “plak-instappers” is het vaak lastig om de juiste keuze te maken. Wij bij Goodsmith willen echter dat meer paarden van de voordelen van een plakbeslag mogen genieten. Daarom hebben wij ons productassortiment zo opgezet dat wij slechts één soort plakbeslag aanbieden – ons “Perma XT plakbeslag”, dat echter naar wens op vele manieren aangepast kan worden. Heeft je paard meer zijdelingse stabiliteit nodig omdat het bijvoorbeeld veel draait? Geen probleem, dan kunnen eenvoudig zijkappen worden toegevoegd. Welke modificatiemogelijkheden er precies zijn, zullen we voor jou nog in een apart artikel samenvatten.

Voor- en nadelen van plakbeslag

Het voordeel van een plakbeslag is dat het dichter bij de natuurlijke blootsvoetse hoef komt dan een conventioneel ijzerbeslag: het biedt straalondersteuning, het hoefmechanisme wordt minder beperkt en ook het glijgedrag ligt dichter bij dat van de blote hoef. Daarom wordt plakbeslag vaak ook als “moderne hoefbescherming” aangeduid, omdat pas in de recentere tijd kunststofproductie op zo’n hoog niveau mogelijk is en het aansluit op het moderne begrip van hoefgezondheid.

Het nadeel van plakbeslag is dat het materiaal duurder is en de arbeidstijd hoger kan zijn. Door de herbruikbaarheid van de materialen van gemiddeld 1-2 keer, wordt de initiële investering echter gereduceerd.

Hoefschoenen

Hoefschoenen worden naar behoefte aan- en uitgetrokken en met lipjes of riemen om de paardenhoef en deels de kootgewricht gesloten. Ook hier zijn er verschillende varianten, bijv. van een kunststof schaal of van stof. Het voordeel van hoefschoenen ligt daarom duidelijk in de flexibiliteit: als je paard bijvoorbeeld in de stal of op de paddock probleemloos zonder hoefbescherming uit de voeten kan, maar tijdens het buitenrijden wat gevoelig loopt, dan kun je voor het rijden simpelweg hoefschoenen aandoen.

Maar: het is vaak helemaal niet zo eenvoudig om de passende schoen te vinden. Net als bij mensen zijn er veel verschillende “voetvormen” en niet elke schoen past op elke vorm.