Heeft mijn paard hoefbescherming nodig – en zo ja, welke?

Blootsvoets, beslag, Klebebeschlag, Hufschuh of iets heel anders?

Blootsvoets is de meest natuurlijke variant voor paarden, paarden worden tenslotte zo geboren. Maar: in de loop van een paardenleven veranderen de huisvestingsomstandigheden, de training en ook het lichaam van het paard, waardoor blootsvoets niet langer probleemloos mogelijk kan zijn.

Heeft mijn paard hoefbescherming nodig?

Of jouw paard hoefbescherming nodig heeft, hangt helemaal van jouw paard en jouw eisen af. In het algemeen kan men zeggen: als jouw paard met hoefbescherming beter loopt dan zonder, dan zou je het hoefbescherming moeten gunnen. Dat kan ofwel tijdelijk zijn (bijvoorbeeld alleen bij het rijden) of permanent (bijv. omdat jouw paard ook in de open stal voelig loopt).

Je zou ook over hoefbescherming moeten nadenken als te voorzien is dat de hoeven in de toekomst bijzonder belast zullen worden, bijv. bij een meerdaagse buitenrit of een verhuizing naar een actieve stal met afrijdende ondergrond. Want: voorkomen is beter dan genezen!

Typische situaties waarin hoefbescherming nodig kan zijn:

• verhoogde trainingsbelasting (bijv. wedstrijdseizoen, beleren, veel lange ritten/meerdaagse trektochten enz.)
• stalwissel (vooral van box naar open stal – onze tip: kijk goed naar de bodems in de nieuwe stal, harde bodems vereisen vaak hoefbescherming!)
• aandoeningen die de hoef betreffen (bijv. hoefbevangenheid, straalbeenontsteking, nageltrap, en nog veel meer)
• in het algemeen altijd wanneer de aangroei minder is dan de slijtage (bijv. door verharde bodems in de open stal, scherpkantig zand op de rijbaan, slechte mineralisatie enz.)

Welke hoefbescherming is de juiste?

Er is inmiddels een zeer grote verscheidenheid aan verschillende hoefbeschermingsvarianten. We stellen hier de meest gebruikelijke versies in een overzicht voor:

Beslag

Een beslag is een hoefbescherming die met nagels aan de hoef van het paard wordt aangebracht. Hier zijn twee hoofdvarianten:

• Metalen beslag (ijzer, aluminium)
• Kunststof beslag (meestal met metalen kern)

Beslagen zijn waarschijnlijk de meest bekende vorm van hoefbescherming, omdat ze al heel lang bestaan. Het voordeel ligt vooral in de prijs, want zowel het materiaal als de arbeidstijd zijn gering. Maar een beslag vormt ook een ingreep voor het hele paardenlichaam: de nagels verzwakken de hoefwand mechanisch en vormen een toegangspoort voor schimmels en bacteriën. Metaal is bovendien zeer stijf (en vaak zwaar), waardoor de hoef zich niet op natuurlijke wijze kan verwringen en het materiaal nadelig is voor de gewrichten. Bij een open beslag ontbreekt bovendien de straalondersteuning, waardoor beslagen hoeven vaker neigen tot verwringhoeven en rotstraal. Deze nadelen kunnen deels worden gecompenseerd wanneer met inlegzolen e.d. wordt gewerkt.

Klebebeschlag

Een Klebebeschlag wordt soms ook "lijmbeslag" genoemd; hierbij wordt de hoefbescherming met lijm aan de hoefwand gelijmd. Ook hier zijn er verschillende systemen:

• individuele Klebebeschlag, waarbij eerst de basisplaat aan de hoef wordt aangepast en vervolgens lipjes met behulp van een heteluchtpistool aan de plaat worden vastgelast; de lipjes worden vervolgens met secondenlijm aan de hoefwand gelijmd
• voorgevormde schalen die met twee-componentenlijm aan de hoefwand worden gelijmd

De Klebebeschlag van Goodsmith valt in de eerste categorie en biedt daarmee het voordeel dat hij individueel aan de respectievelijke hoef kan worden aangepast. Klebebeschläge bestaan uiteraard van verschillende fabrikanten, maar veel daarvan bieden alleen basisplaten of alleen lipjes. Bovendien zijn er de meest uiteenlopende uitvoeringen voor verschillende eisen: harder, zachter, dikker, dunner, verschillende materialen en vormen. De markt is inmiddels bijna onoverzichtelijk geworden en voor "lijmbeginners" is het vaak moeilijk de juiste keuze te maken. Wij bij Goodsmith willen echter dat meer paarden van de voordelen van een Klebebeschlag mogen genieten. Daarom hebben we ons assortiment zo opgezet dat we slechts één soort Klebebeschlag aanbieden – onze "Perma XT Klebebeschlag" – maar dat deze indien nodig op allerlei manieren kan worden gewijzigd. Heeft jouw paard meer laterale stabiliteit nodig omdat het bijv. veel draait? Geen probleem, dan kunnen er gewoon zijkappen worden toegevoegd! Welke modificatiemogelijkheden er precies zijn, zullen we in een aparte artikel voor je samenvatten.

Voor- en nadelen van Klebebeschläge

Het voordeel van een Klebebeschlag is dat hij dichter bij de natuurlijke blootsvoetse hoef komt dan een conventioneel ijzerbeslag: hij biedt straalondersteuning, het hoefmechanisme wordt minder beperkt en ook het glijgedrag is dichter bij blootsvoets. Daarom worden Klebebeschläge ook vaak "modern hoefbeschermingsmiddel" genoemd, omdat pas in recentere tijd kunststofproductie op zo'n hoog niveau mogelijk is en omdat ze overeenkomen met het moderne aanvoelen van hoefgezondheid.

Het nadeel van Klebebeschläge ligt erin dat het materiaal duurder is en de arbeidstijd hoger kan zijn. Door de herbruikbaarheid van de materialen 1-2 keer gemiddeld vermindert echter de eerste investering.

Hufschuhe

Hufschuhe worden naar behoefte aan- en uitgetrokken en met lipjes of riemen om de hoef en deels de koot van het paard gesloten. Ook hier zijn er verschillende varianten, bijv. uit een kunststof schaal of uit stof. Het voordeel van Hufschuhe ligt daarom duidelijk in de flexibiliteit: als jouw paard bijvoorbeeld in de stal of op de paddock probleemloos zonder hoefbescherming uit de voeten kan, maar bij het buiten rijden wat voelig loopt, dan kun je voor het rijden gewoon Hufschuhe aantrekken.

Maar: het is vaak niet zo makkelijk om de passende Hufschuh te vinden. Net als bij de mens zijn er talloze verschillende "voet-vormen" en niet elke Hufschuh past op elke vorm.

Zijn er nog andere hoefbeschermingsmogelijkheden?

Er bestaan ook mengvormen van deze genoemde varianten, bijvoorbeeld hoefijzers die in kunststof zijn gehuld en met lijm aan de hoef worden bevestigd. Of geheel andere varianten, bijvoorbeeld een castverband (een soort gipsband om de hoef). Of kunststof die direct op de hoef wordt gespoten/gegoten. Maar deze varianten zijn eerder bedoeld voor speciale gevallen, die ook absoluut door specialisten moeten worden aangebracht.

Een gedetailleerde vergelijking van al deze varianten vind je trouwens in dit kennisartikel van ons: Wat maakt een goede hoefbescherming?

En zoals altijd geldt: niet elke hoefbescherming past bij elk paard. En ook niet bij elke ruiter! Dit artikel wil je daarom gewoon mogelijkheden tonen, zodat je voor jouw paard de meest geschikte hoefbeschermingsvariant kunt vinden. Trouwens: onze gecertificeerde Goodsmith-partners komen uit veel verschillende opleidingen en bewerkingsrichtingen (hoefsmeden, hoeforthopeden, hoefverzorgers, Hufschuh-professionals enz.) en helpen je graag verder bij de keuze.

Auteur: Nathalie Kurz

Beelden: Goodsmith archief, Pexels