Hufexperte finden
Partner werden
Kennis rond verbening van de hoefkraakbeenderen
De paardenhoef ziet er van buiten zeer star uit, maar bevat van binnen enkele elastische structuren. Daartoe behoren de hoefkraakbeenderen, die op de binnen- en buitenste tak van het hoefbeen in elke hoef zitten (zie anatomie). Wanneer deze kraakbenige structuren verbenen, spreekt men van verbening van het hoefkraakbeen. Dat kan ofwel één of beide hoefkraakbeenderen in een hoef betreffen en zich aan één of meer hoeven voordoen. De voorhoeven zijn vaker aangetast dan de achterhoeven.
Hoe ontstaat verbening van het hoefkraakbeen?
Verbeningen van het hoefkraakbeen ontstaan door frequente of aanhoudende overbelasting van de hoef, vooral door schokken (bijv. zeer harde bodems, vaak in combinatie met metaalbeslag) of foutieve belasting door standafwijkingen. Vooral teenwijde of teenenge stand begunstigen de verbening van de hoefkraakbeenderen, omdat in dat geval de binnen- of buitenzijde van de hoef permanent overmatig wordt belast. Maar ook te hoge verzenen of verzeninsnoering kunnen tot verbening leiden. In zeldzame gevallen kan ook een eenmalig trauma tot verbening van een hoefkraakbeen leiden.
Daarnaast worden zware rassen of paarden met geringe stokmaat in verhouding tot lichaamsmassa (d.w.z. met relatief korte benen) vaker door de verbening getroffen.
De hoef probeert als het ware de overbelasting tegen te gaan door het flexibele kraakbeen langzaam om te zetten in stabiel beensubstantie. In het Engels spreekt men daarom ook van "sidebone", oftewel "zijdelings bot".
Daarnaast moet ook de factor voeding worden meegenomen: kraakbeen wordt niet door bloedvaten verzorgd, maar moet actief met voedingsrijke vloeistof "overspoeld" worden. Dat gebeurt echter alleen bij belasten en ontlasten, dus bij beweging. Het is daarom niet alleen belangrijk dat het paard evenwichtig wordt gemineraliseerd, maar ook dat het in voortdurende beweging is, zodat het kraakbeenweefsel goed wordt verzorgd en gezond blijft. Een onvoldoende verzorgd kraakbeen is gevoeliger voor verbening.
Preventie, herkenning en genezing van verbening van het hoefkraakbeen
De beste preventie tegen verbening van de hoefkraakbeenderen is het vermijden van de hierboven genoemde overbelastingen en een diervriendelijke houderij en voeding van je paard.
Toch is verbening van het hoefkraakbeen zeer wijdverspreid - vaak vertonen paarden in het beginstadium echter geen kreupelheden, waardoor de verbening vaak pas in een gevorderd stadium of als toevalsbevinding wordt herkend. In ernstige gevallen kunnen de verbeningen zelfs aan de kroonrand worden gevoeld of als een soort "bobbel" met het blote oog worden herkend. Anders geeft een röntgenfoto uitsluitsel: de verbening van het hoefkraakbeen is daar als wolkachtige uitgroei in het achterste deel van de hoef zichtbaar.
Veel paarden leven volledig pijnvrij met verbening van het hoefkraakbeen. Afhankelijk van de ernst kan echter de beweeglijkheid van de hoef beperkt zijn, wat veranderingen in het gangbeeld kan veroorzaken (bijv. struikelen). Door de geringere elasticiteit in de hoef kan bovendien de doorbloeding in de hoef verminderd zijn, wat op zijn beurt een slechtere hoorngroei tot gevolg kan hebben.
Bij sommige paarden leidt de verbening tot problemen, omdat de nieuw gevormde benige structuren op gevoelig weefsel kunnen drukken (bijv. banden) en de paarden daardoor soms diffuse kreupelheden vertonen. Deze treden typisch op op harde bodem of in nauwe bochten.
In zeldzame gevallen kunnen de verbeende hoefkraakbeenderen ook breken - zoals elk ander bot - en daardoor tot duidelijke kreupelheden leiden.
Verbening van het hoefkraakbeen kan niet worden genezen, omdat het verbeningsproces onomkeerbaar is. Maar met goed management kan het verloop worden gestopt of in elk geval vertraagd. Hiertoe is het nodig de oorzaken zo veel mogelijk weg te nemen, bijv. standafwijkingen corrigeren, overgewicht reduceren, aangepaste training, vermijden van harde bodems enz.
Daarnaast kunnen kreupelheden worden verminderd door het paard met een Klebebeschlag verlichting te geven. Zo'n kunststof Bekleb biedt een goede schokdemper en kan daarmee een zekere compensatie voor het verbeende hoefkraakbeen vormen.
>> Bronnen
