Kennis rond verbening van de hoefkraakbeenderen

De paardenhoef ziet er van buiten heel stug uit, maar bevat vanbinnen enkele elastische structuren. Daartoe behoren de hoefkraakbeenderen, die zich aan de binnenste en buitenste hoefbeentak in elke hoef bevinden (zie Anatomie). Wanneer deze kraakbenige opzetstukken verbenen, spreekt men van een hoefkraakbeenverbening. Dat kan één of beide hoefkraakbeenderen in een hoef betreffen en aan één of meerdere hoeven optreden. De voorhoeven zijn vaker aangetast dan de achterhoeven.

Hoe ontstaat hoefkraakbeenverbening?

Hoefkraakbeenverbeningen ontstaan door frequente of aanhoudende overbelasting van de hoef, met name door schokken (bijv. zeer harde bodems, vaak in combinatie met metalen beslag) of foutieve belasting door standafwijkingen. Vooral een teenwijde of teennauwe stand bevordert de verbening van de hoefkraakbeenderen, omdat in dit geval de binnen- of buitenzijde van de hoef blijvend overmatig wordt belast. Maar ook te hoge verzenen of verzennauwte kunnen tot hoefkraakbeenverbening leiden. In zeldzame gevallen kan ook een eenmalig trauma tot verbening van een hoefkraakbeen leiden.

Daarnaast zijn zware rassen resp. paarden met een geringe stokmaat in verhouding tot de lichaamsmassa (d.w.z. met relatief korte benen) vaker door de verbening getroffen.

De hoef probeert als het ware de overbelasting tegen te gaan doordat het flexibele kraakbeen langzaam wordt omgezet in stabiele botsubstantie. In het Engels spreekt men daarom ook van “sidebone”, ofwel “zijdelings bot”.

Bovendien moet ook de factor voeding in aanmerking worden genomen: kraakbeen wordt niet via bloedvaten van voedingsstoffen voorzien, maar moet actief met voedingsrijke vloeistof worden “overspoeld”. Dat gebeurt echter alleen bij be- en ontlasting, dus bij beweging. Het is daarom niet alleen belangrijk dat het paard evenwichtig gemineraliseerd wordt, maar ook voortdurend in beweging is, zodat het kraakbeenweefsel goed van voeding wordt voorzien en gezond blijft. Een ondervoorzien kraakbeen is gevoeliger voor verbening.

Preventie, herkenning en genezing van hoefkraakbeenverbening

De beste preventie tegen de verbening van de hoefkraakbeenderen is het vermijden van de hierboven genoemde overbelastingen, evenals een diervriendelijke huisvesting en voeding van je paard.

Toch komt hoefkraakbeenverbening zeer veel voor – vaak vertonen de paarden in het beginstadium echter geen enkele kreupelheid, waardoor de verbening vaak pas in een gevorderd stadium of als toevalsbevinding wordt vastgesteld. In ernstige gevallen kunnen de verbeningen zelfs bij de kroonrand worden voelbaar zijn of als een soort “bult” met het blote oog worden waargenomen. Verder geeft een röntgenfoto uitsluitsel: de hoefkraakbeenverbening is daar als wolkachtige uitgroei in het achterste deel van de hoef zichtbaar.

Veel paarden leven volledig pijnvrij met hoefkraakbeenverbening. Afhankelijk van de ernst kan echter de beweeglijkheid van de hoef beperkt zijn, wat veranderingen in het gangbeeld kan veroorzaken (bijv. struikelen). Door de geringere elasticiteit in de hoef kan bovendien de doorbloeding in de hoef verminderd zijn, wat op zijn beurt een slechtere hoorngroei tot gevolg kan hebben.

Bij sommige paarden leidt de hoefkraakbeenverbening tot problemen, omdat de nieuw gevormde benige structuren op gevoelig weefsel kunnen drukken (bijv. banden) en de paarden daardoor soms diffuse kreupelheden vertonen. Deze doen zich typisch voor op harde bodem of in nauwe wendingen.

In zeldzame gevallen kunnen de verbeende hoefkraakbeenderen ook breken – zoals elk ander bot – en daardoor tot duidelijke kreupelheden leiden.

Hoefkraakbeenverbening kan niet genezen worden, aangezien het verbeningsproces onomkeerbaar is. Maar met goed management kan het verloop worden gestopt of ten minste vertraagd. Daarvoor is het nodig de oorzaken zoveel mogelijk weg te nemen, bijv. standafwijkingen corrigeren, overgewicht verminderen, aangepaste training, vermijden van harde bodems etc.

Daarnaast kunnen kreupelheden worden verminderd door het paard verlichting te geven met behulp van een lijmbeslag. Zo'n kunststofbekleding biedt een goede schokdemping en kan daardoor een zekere compensatie vormen voor het verbeende hoefkraakbeen.

>> Bronnen

https://veteriankey.com/ossification-of-the-cartilages-of-the-foot-sidebone/https://www.brookvets.co.uk/sidebone/https://www.dhgev.de/praeparierwerkstatt/erkrankungen/hufknorpelverknoecherunghttps://flexikon.doccheck.com/de/Hufknorpelverkn%C3%B6cherung_(Pferd)http://www.hufrollensyndrom.de/html/krankheitsprozess.html