Nathalie Kurz – hoefverzorgster en paardentrainer

1. Over onze Goodsmith-partner

De hoefverzorgster en paardentrainer van vandaag begon als kind al met voltigeren en klassiek rijden. Het eerste eigen paard liet niet lang op zich wachten…

Jaren later kwamen via haar man twee paarden erbij. Een Noriker en een IJslander. Samen verhuisden ze naar een kleine boerderij en leefden deur aan deur met de kudde.

Door de aanschaf van inmiddels drie paarden observeerde ze al terloops hoe verschillend dezelfde huisvesting, voeding enz. uitwerkten op de hoefsituatie van de drie paarden van verschillende rassen.

Eerst hield de jonge vrouw zich echter bezig met de opleiding van haar drie pupillen en wilde zelf op dit gebied beroepsmatig werken. Ze koos voor de opleiding tot paardengezondheidstrainer in combinatie met een driejarige traineropleiding voor Klassieke Dressuur aan de Zentaurus-Academie. Later vulde ze die nog aan met een hoefstudie aan de ÖGH.

2. De weg naar de Klebebeschlag en Goodsmith

Doorslaggevend (zoals bij velen) was haar Noriker, die last had van artrose en verbening van het hoefkraakbeen en waarvoor geen echte hulp te vinden was. Na een langere fase met ijzers, blootsvoets, Duplos en heel wat lijmexperimenten kwam Nathalie samen met Ursula Sündermann op de Goodsmith terecht. "We waren echt enthousiast, want met een (vergelijkenderwijs) eenvoudige hantering hebben we zeer goede demping kunnen bereiken en dat met een verbluffende duurzaamheid bij een paard van 850 kg."

Ze besloot tot een opleiding hoefverzorging om haar eigen paard te kunnen helpen. Uit haar omgeving kwamen steeds meer aanvragen, waarom Nathalie haar hoofdactiviteit bij een softwareontwikkelingsbedrijf opgaf en zich volledig aan de paarden wijdde.

3. Goodsmith in Nathalie's werk

"Goodsmith is mijn voorkeursoptie. Natuurlijk is blootsvoets altijd mijn eerste oplossing, omdat het de meest natuurlijke optie voor het paard en de meest ongecompliceerde voor de eigenaar is. Maar blootsvoets werkt nu eenmaal niet bij elk paard. Dan neig ik eerder naar de Klebebeschlag dan naar de Hufschuh (al kan dit nu mogelijk veranderen dankzij de nieuwe, 100% individueel aanpasbare Hufschuh van Goodsmith…). Alleen in speciale gevallen gebruik ik geen Goodsmith-platen. Ik waardeer het zeer dat ik met de Goodsmith alles kan doen. Hij biedt veel speelruimte en ik kan hem daardoor individueel vervaardigen. Dit is echter soms ook een tijd- en kostenkwestie, daarom grijp ik in zeldzame gevallen naar een wat meer `voorgevormde' basisplaat."

Voor haar hoefbevangenheidspatiënten grijpt de hoefverzorgster eveneens naar de Goodsmith en combineert deze voor de behandeling met de daarbij benodigde add-ons. "Ik kan de Klebebeschlag bij de afspraken super individueel aanpassen, zonder steeds alles opnieuw te hoeven maken."

4. Ervaring met de kwaliteit van de Klebebeschlag

De lijm heeft bij Nathalies klantpaarden nog nooit negatieve effecten gehad en zelfs bij door schimmel aangetaste hoeven kiest de Oostenrijkse liever voor de secondenlijm dan voor de 2K-lijm. De oplosbaarheid is goed, je hebt minimale hoeveelheden nodig en ook zij is al vaker met de lijm in contact gekomen.

"Voor het grootste deel houden de Klebebeschläge keihard; soms kunnen er hechtproblemen ontstaan bij paarden die ik nog niet precies ken. Lastige factoren kunnen bijv. de leefomgeving vormen (extreme hellingsweides), maar ook andere factoren… Heb ik deze informatie, dan kan ik daar bij de Klebebeschlag op inspelen en bijv. zijkappen aanbrengen."

Er zijn ook gevallen waarin de hoefexpert niet als eerste naar de Klebebeschlag grijpt. Bijvoorbeeld bij een noodzakelijke dagelijkse verzorging van de hoef bij straalkanker of bij zeer vergane hoefwanden met weinig beschikbare lijmoppervlakte. Bij een huidig klantpaard met een nageltrap koos Nathalie voor een hoefverband en een aansluitende bewerkingsmethode met een Klebebeschlag met een dragerplaatoplossing van Goodsmith. Het is een soort dekselijzer.

In principe is de Goodsmith volgens haar makkelijk te verwerken. Voornamelijk dankzij dezelfde materialen die van dezelfde fabrikant komen, wat de afzonderlijke producten zeer compatibel maakt. De rest is in feite een kwestie van oefenen. "In het begin maakte ik de fout om niet te weten hoeveel pasnauwkeurigheid de plaat tolereert en heb pas door uitproberen voor mezelf ontdekt dat deze juist iets strakker moet zitten, omdat de materialen flexibiliteit toelaten en de lipjes rekbaar zijn. Bij te veel speling glijdt de hoef te veel of kan de Klebebeschlag loskomen."

Deze ervaringen moeten worden opgedaan.

5. Duur van het aanbrengen, prijs en houdbaarheid van een Klebebeschlag

Gemiddeld, speciale gevallen uitgezonderd, laat de jonge hoefverzorgster de Klebebeschläge 6 weken op de hoef zitten, want "de meeste van mijn bewerkingsintervallen vallen precies in deze afstand". Vanzelfsprekend zijn er ook gevallen waarin de intervallen worden verkort. "Vaak kan ik de Klebebeschlag één op één opnieuw gebruiken. Ook bij standcorrecties of hoefbevangen paarden, waarbij ik de Klebebeschläge elke twee weken opnieuw maak, kan ik vaak de basisplaat en de lipjes nogmaals gebruiken."

Voor de hoefdeskundige en paardentrainer is het bijzonder belangrijk om tijd te nemen voor de paarden en hun hoefverzorging. "In de omgang met de aan mij toevertrouwde viervoeters maak ik bijna uitsluitend gebruik van positieve bekrachtiging. Ik benader het dier met geduld als het mij niet begrijpt of ook eens geen zin heeft. Mijn doel is om het paard tot vrijwillige medewerking te motiveren. Daarvoor heb ik een kleine toolset – van snoepjes om hun aandacht en concentratie te versterken, tot een speciale mat die hen bijv. bij pijnlijke benen het staan vergemakkelijkt. Vooral de jonge en oude klantpaarden zijn dankbaar als ik hen met veel tijd en een trucje tegemoet kom, omdat ze hun hoeven niet zo lang kunnen opheffen."

Een eerste Klebebeschlag voor twee hoeven inclusief bewerking van alle hoeven duurt gemiddeld 1½ uur. De kosten voor haar diensten zijn te vinden op haar website.

Vaak werkt ze in teamverband, want zo kunnen sommige werkzaamheden parallel worden uitgevoerd en kan er overlegd worden – vooral bij moeilijke gevallen.

6. Uitstap: toegepaste training met positieve bekrachtiging ter ondersteuning van de hoefverzorging (bij lastige paarden)

Nathalie's hartsproject, dat wat ze is, verenigt en leeft, is PferdeSinn. Een omgang met paarden gebaseerd op positieve bekrachtiging.

"De paardenwereld zit, wat training betreft, nog in de vorige eeuw vast. Op andere gebieden heeft training via positieve bekrachtiging zich al meer doorgezet, bijvoorbeeld in dierentuinen waar met gevaarlijke dieren wordt gewerkt en bijzondere voorzichtigheid geboden is bij behandelingen of juist hoefverzorging.

Er is vastgesteld dat de dieren niet alleen meer plezier hebben, maar op lange termijn met minder benodigde inspanning ook beter uitgevoerde resultaten kunnen worden bereikt, als de dieren gemotiveerd (positief overtuigd) worden."

Training met positieve bekrachtiging betekent dat "fout" (door mij als mens bij het paard niet gewenst) gedrag niet wordt bestraft en geen negatieve gevolgen heeft, maar "goed" (door mij als mens bij het paard gewenst) gedrag wordt beloond.

"Dit kan plaatsvinden met voertraining", legt Nathalie uit. Een snoepje volgt als positieve bekrachtiging. Belangrijk is dat het paard vrijwillig meewerkt en commando's niet alleen uitvoert omdat het alles voor het snoepje zou doen. Daarom zijn hooibrokjes hiervoor bijzonder geschikt – die smaken, maar wekken geen `verslavingseffect' op.

"Bij de hoefverzorging in de training is het simpel. Zolang het paard de hoeven geeft en vasthoudt, wordt het positief bekrachtigd. Daarbij moet erop gelet worden dat het paard actief meewerkt en de hoefverzorging niet als passieve procedure over zich heen laat komen. Hoe ontspanner het paard, des te ontspanner het werk voor mij als hoefverzorgster."

Nathalie onderscheidt grofweg drie categorieën paarden die bij de hoefverzorging niet stil staan:
1. Paarden die door lichamelijke problemen of pijn moeite hebben om bij de hoefverzorging mee te werken.
2. Paarden die door onzekerheid of angst de medewerking weigeren.
3. Paarden die snel verveeld zijn of simpelweg "geen zin hebben".
Bij alle paarden probeert Nathalie de oorzaak te vinden en weg te nemen, in plaats van alleen de symptomen (het rondjes draaien) te onderdrukken. "Of het is een kwestie van angst wegnemen door het paard met behulp van positieve bekrachtiging te laten zien dat het niets pijnlijks of vervelends hoeft te vrezen bij wat ik met hem van plan ben; of het is een kwestie van onlust wegnemen door het paard met behulp van positieve bekrachtiging een reden te geven om mee te willen werken."

Een van haar huidige klantpaarden kwam bij de eerste afspraak uiterst nerveus uit de stal. Verschillende hoefspecialisten hadden hem al opgegeven. Nathalie kon hem niet eens aanraken. Bij de eerste afspraak kon ze geen bewerking uitvoeren, maar moest het paard eerst bewijzen dat het niet verrast zou worden en dat hij over elke stap die plaatsvond op de hoogte was. "In het begin was het belangrijk dat, als hij mij de hoef gaf, hij die ook weer terugkreeg zodra hij daarom vroeg. Ik heb hem niet aangespoord om het langer vol te houden, want ik moest hem eerst de zekerheid geven dat hier niets ergs of tegen zijn belang in gebeurt. Zodra hij dat had begrepen, kon ik hem aanmoedigen om de hoef ook langer voor mij vast te houden, zodat ik bij latere afspraken mijn werk eenvoudig kan uitvoeren." Inmiddels verloopt de hoefverzorging probleemloos.

De jonge paardenvrouw probeert de training zo op te bouwen dat het paard helemaal geen serieuze mogelijkheid heeft om überhaupt een fout te maken. "Bij de opbouw van de training let ik erop deze zo vorm te geven dat hij bij en voor het paard past. Als bijvoorbeeld een paard naar mij hapt, lag het probleem al van tevoren bij mij, omdat happen een toch zeer luide en duidelijke uiting van het paard is en ik dus de eerste signalen daarvoor heb gemist. Heeft een paard een probleem met het evenwicht, dan moet dit natuurlijk in het dagelijks leven worden geoefend. Als ik als hoefverzorgster bij dit paard kom, heb ik niet de tijd om dit zelf op te pakken, maar ook hier kan ik het paard tegemoet komen. In plaats van het paard onder dwang stil en recht te laten staan, zoek ik een muur waartegen het paard kan leunen, waardoor het hem makkelijker valt om mij zijn hoef te geven en geduldig op drie benen te staan. Paarden die de hoefverzorging nog moeten leren of daarbij eerder slechte ervaringen hebben gehad, laat ik graag "vrijer" staan, want als ze vastgebonden zijn voelen ze zich sneller ingeklemd, omdat ze niet de mogelijkheid hebben zich fysiek uit te drukken. Ze zijn beperkter om zich te `verdedigen', wat tot een toename van angst en agressiviteit kan leiden, wat contraproductief op mijn werk uitwerkt. Vrijstaand voelen ze zich veiliger. Natuurlijk heeft dit tot gevolg dat mijn paard ook drie stappen weg kan gaan, maar het laat mij daarvoor ook altijd sneller en makkelijker weer dichterbij komen, omdat het merkt dat we samenwerken en daarbij ook op zijn behoeften ingaan. Dit is een zeer geschikte trainingsmethode wanneer het paard eerst moet leren vastgebonden te staan of opnieuw vertrouwen te krijgen."

Bij een jonge Arabier ontbrak het aan medewerking bij de hoefverzorging. Hij draaide rond en werd snel ongeduldig. Nathalie probeerde daarom de intervallen te verkorten, zodat de hoefverzorgingen zelf niet te lang duurden. Bovendien liet ze de eigenaresse in de tussentijd hoofdwerk met het dier doen, zodat zijn ongeduld bezig werd gehouden. "Ik merkte dat hij beziggehouden wilde worden. Daarom besloot ik niet om hem met snoepjes aan de situatie te laten wennen, maar tegemoet te komen aan zijn speelbehoefte. In zijn geval was dat goed mogelijk, omdat hij al een uitstekend ontwikkeld evenwichtsgevoel had en zich voor de hoefverzorging niet daarop hoefde te concentreren om niet wankel te staan."